қырт сөзінің эвфемизмі

«Қырт» сөзінің эвфемизмі — әдептілеу, жұмсартып айту түрі.

«Қырт» деген сөз қазақ тілінде көбіне дөрекілеу, жақтырмау мағынасында айтылады. Ол адамға қатысты қолданылса, «бос сөйлейтін», «орынсыз сөйлейтін», «мәнсіз әңгіме айтатын», «ақылға қонымсыз әрекет жасайтын» деген реңк береді. Сондықтан оны тура айтпай, сыпайырақ жеткізу үшін мынадай эвфемизмдерді қолдануға болады:

Сыпайы эвфемизмдері:

орынсыз сөйлейтін адам
артық сөйлейтін адам
мәнсіз сөйлейтін адам
бос сөйлейтін адам
ойланбай сөйлейтін адам
жеңілтек мінезді адам
сөзге ұқыпсыз адам
пікірі орнықпаған адам
сөзі салмақсыз адам
қисынсыз сөйлейтін адам

Мысалы, «Ол қырт адам» деп айтудың орнына:

Ол кейде орынсыз сөйлеп қояды.

немесе

Оның сөзі кейде салмақсыздау болады.

деп айтуға болады.

Егер біреудің сөзін бағалап тұрсаңыз, «қырт сөз» деудің орнына:

орынсыз сөз
бос сөз
мәнсіз әңгіме
қисынсыз пікір
артық айтылған сөз
ойланбай айтылған сөз

деген тіркестерді қолдануға болады.

Қысқаша айтқанда, «қырт» сөзінің ең қолайлы эвфемизмі — “орынсыз сөйлейтін”, “бос сөйлейтін”, “сөзі салмақсыз” деген жұмсақ тіркестер.