Дыбыстар қалай пайда болды?

Дыбыстар (дыбыс) дегеніміз – денелердің тербелісінен пайда болатын физикалық құбылыс.

Қарапайым тілмен айтқанда, кез келген дене (мысалы, ішек, дауыс шымылдығы, домбыра ішегі, динамик, есік) қозғалып, тербелген кезде айналасындағы ортаға (көбіне ауаға) тербеліс таратады. Сол тербелістер ауа арқылы толқын түрінде таралып, біздің құлағымызға жетеді. Құлақ бұл тербелістерді қабылдап, миға сигнал жібереді, ал ми оны дыбыс ретінде қабылдайды.

Дыбыстың пайда болу процесі қысқаша былай жүреді:

1. Дененің тербелуі пайда болады

2. Тербеліс ауаға (немесе су, қатты ортаға) беріледі

3. Ортада дыбыс толқындары таралады

4. Толқын құлаққа жетеді

5. Ми оны дыбыс ретінде таниды

Мысалы, гитараның ішегін тартқанда ішек тербеледі, сол тербеліс ауаға беріліп, біз әуен ретінде естиміз. Дәл осы принцип адамның даусына да қатысты: дауыс шымылдығы тербеліп, дыбыс шығарады.

Дыбыс тек орта арқылы тарай алады, вакуумда (ауасыз кеңістікте) дыбыс болмайды.