Дастархан

Дастархан – қазақ халқының ұлттық мәдениеті мен қонақжайлығының айқын белгісі. Қазақ халқы ежелден қонақты ерекше құрметтеген. Үйге келген адамды жылы қарсы алып, төрге шығарып, алдына дәм қойып отырған. Сондықтан дастархан тек тамақ ішетін орын емес, ол – сыйластықтың, берекенің және отбасы бірлігінің символы.

Қазақтың дастарханы әрқашан мол болған. Оның үстіне бауырсақ, нан, құрт, ірімшік, қымыз, шұбат, ет тағамдары, шай және түрлі тәттілер қойылған. Әсіресе қазақ халқы етті қадірлі ас деп санаған. Қонақ келгенде ет асып, табақ тарту – үлкен дәстүр. Табаққа салынған әр мүшенің де өзіндік мағынасы бар. Мысалы, бас сыйлы қонаққа тартылады.

Дастархан басында әдеп сақтау өте маңызды. Үлкендерден бұрын асқа қол созбайды, нанды аяқасты етпейді және оны төңкеріп қоюға болмайды. Тамақ ішер алдында үлкен кісілер бата береді. Бата – жақсы тілек, ақ ниет. Ол адамдарға амандық, денсаулық, бақыт және береке тілейді. Ас ішіп болған соң да үлкендерге құрмет көрсетіліп, ас қайырылады.

Дастархан адамдарды жақындастырады. Отбасы мүшелері бір дастархан басына жиналып, әңгімелеседі, қуаныштарын бөліседі. Мереке күндері, тойларда, туған күндерде және қонақ келгенде дастархан ерекше сәнделеді. Сол арқылы адамдар бір-біріне деген ізетін, мейірімін білдіреді.

Менің ойымша, дастархан – халқымыздың ең қастерлі дәстүрлерінің бірі. Ол – татулықтың, молшылықтың және қонақжайлықтың белгісі. Қазақ дастарханының тәрбиелік мәні өте зор. Сондықтан біз ұлттық дәстүрімізді құрметтеп, дастархан әдебін сақтай білуіміз керек.