Ғылым мен техника тілі дегеніміз не?

Ғылым мен техника тілі — ғылыми ұғымдарды, заңдылықтарды, зерттеу нәтижелерін және техникалық үдерістерді дәл, нақты әрі бірмәнді жеткізуге арналған тілдік құралдар жүйесі.

Оның негізгі ерекшеліктері:

• Нақтылық — ой көмескі емес, анық беріледі.

• Логикалық жүйелілік — ақпарат белгілі бір ретпен, себеп-салдар байланысы арқылы түсіндіріледі.

• Терминдердің көп қолданылуы — әр ғылым мен техника саласына тән арнайы атаулар пайдаланылады. Мысалы: атом, энергия, алгоритм, кернеу, биосфера, ақпараттық жүйе.

• Бірмағыналылық — сөздер көбіне нақты бір ұғымды білдіреді, ауыспалы мағына аз қолданылады.

• Дәлелділік — пікірлер тәжірибе, есептеу, бақылау, формула немесе ғылыми дерек арқылы негізделеді.

• Эмоциялық бояудың аздығы — көркем сөздерге қарағанда бейтарап, ресми баяндау басым болады.

• Формула, сызба, кесте, шартты белгілердің қолданылуы — күрделі ақпаратты ықшам әрі түсінікті жеткізуге көмектеседі.

Ғылым мен техника тілі ғылыми мақалаларда, оқулықтарда, зерттеу жұмыстарында, баяндамаларда, техникалық нұсқаулықтарда, патенттерде, жобаларда және өндірістік құжаттарда қолданылады.

Бұл тілдің маңызды бөлігін ғылыми-техникалық терминология құрайды. Термин — белгілі бір ғылым немесе техника саласындағы нақты ұғымның атауы. Мысалы, физикада жылдамдық, масса, қысым, информатикада дерекқор, бағдарлама, желі, медицинада диагноз, иммунитет, терапия сияқты терминдер қолданылады.

Ғылым мен техника тілінің басты мақсаты — ғылыми ақпаратты бұрмаламай жеткізу, мамандардың бір-бірін дұрыс түсінуін қамтамасыз ету және білімді жүйелі түрде тарату. Сондықтан ол әдеби тілдің функционалдық стильдерінің бірі болып саналатын ғылыми стильмен тығыз байланысты.