Алтын, күміс, мыс қайдан шығады?

Алтын, күміс, мыс табиғатта жер қойнауындағы кендерден алынады. Олар тау жыныстарының құрамында миллиондаған жылдар бойы жүретін геологиялық үдерістер нәтижесінде қалыптасады.

Алтын көбіне кварцты тау жыныстарының арасында, өзендердің құмды-шөгінді қабаттарында кездеседі. Тау жыныстары үгітілген кезде алтын түйіршіктері өзенге түсіп, ауыр болғандықтан өзен түбіне жиналады. Оны кеніштерде тау жынысын қазып алу немесе өзен құмын шаю арқылы өндіреді. Алтын кейде табиғатта таза күйінде кездеседі, бірақ көбіне өте ұсақ бөлшектер түрінде болады.

Күміс табиғатта жеке күйінде сирек кездеседі. Ол көбінесе қорғасын, мырыш, мыс және алтын кендерінің құрамында болады. Сондықтан күміс көбіне басқа металдарды өндіру кезінде қосымша өнім ретінде алынады. Кен ұсақталып, арнайы химиялық және металлургиялық әдістермен өңделгеннен кейін күміс бөлініп шығарылады.

Мыс жер қыртысында мыс минералдары мен кендері түрінде кездеседі. Негізгі мыс минералдарына халькопирит, малахит, азурит және куприт жатады. Мыс кенін шахтадан немесе ашық карьерден қазып алады. Одан кейін кенді ұсақтап, байытып, жоғары температурада балқытады. Соңында мыс қоспалардан тазартылып, таза металл алынады.

Бұл металдардың ең бастапқы пайда болу тарихы ғарышпен байланысты. Алтын, күміс және мыс сияқты ауыр элементтер ежелгі жұлдыздардағы ядролық реакциялар мен жұлдыздардың жарылыстары кезінде түзілген. Кейін олар Күн жүйесін құраған ғарыштық шаңның құрамына еніп, Жер пайда болған кезде оның құрамында қалған. Жердің ішкі қозғалыстары, жанартаулық әрекеттер және ыстық минералды ерітінділер металдарды белгілі бір аймақтарға жинақтап, кен орындарын қалыптастырған.