Пинская шляхта.
1. Найяснейшая карона. Да каго ў творы звяртаюцца такім чынам?
2. Што стала прычынай сваркі паміж Ціхонам Пратасавіцкім і Іванам Цюхаем-Ліпскім?
3. Хто бацька Марысі?
4. Што з’яўляецца індыкатарам настрою асэсара, якога чакаюць у ваколіцы О…?
5. Які гасцінчык падрыхтаваў Грышка дзеля станоўчага рашэння спрэчкі паміж яго бацькам і бацькам Марысі?
6. Колькі год Марысі?
7. «Заўваж толькі − у яго і рукі даўжэй, як у другіх людзей. Ты ведаеш яго прыпавесць: чырвонае − белае ўсё перадзелае». Пра каго так гаворыць Куторга?
8. Чаго просіць Куторга за дапамогу Пратасавіцкаму ў вырашэнні яго спрэчкі з Іванам Цюхаем-Ліпскім?
9. За што Кручкоў адпраўляе Куторгу пад следства?
10. Чаму шляхта прыходзіла на суд і следства не з пустымі рукамі? Што неслі з сабою?

Адказы на пытанні па творы «Пінская шляхта» Вінцэнта Дуніна-Марцінкевіча

1. «Найяснейшая карона». Да каго ў творы звяртаюцца такім чынам?

Такім чынам у творы звяртаюцца да станавога прыстава Кручкова, якога шляхта таксама называе асэсарам. Ён прыязджае ў ваколіцу, каб разабрацца ў спрэчцы паміж Ціхонам Пратасавіцкім і Іванам Цюхаем-Ліпскім. Мясцовыя шляхціцы называюць яго «найяснейшай каронай», бо баяцца яго ўлады і хочуць заслужыць яго прыхільнасць. Гэтым зваротам аўтар падкрэслівае залежнасць шляхты ад чыноўнікаў.

2. Што стала прычынай сваркі паміж Ціхонам Пратасавіцкім і Іванам Цюхаем-Ліпскім?

Прычынай сваркі стала абраза шляхецкага гонару. Падчас п'янай спрэчкі Іван Цюхай-Ліпскі назваў Ціхона Пратасавіцкага мужыком, чым паставіў пад сумненне яго шляхецкае паходжанне. Ціхон вельмі пакрыўдзіўся і пабіў Івана. Пасля гэтага Ліпскі падаў на яго скаргу ў суд. Сварка бацькоў стала перашкодай для кахання іх дзяцей — Грышкі і Марысі.

3. Хто бацька Марысі?

Бацька Марысі — Ціхон Пратасавіцкі, заможны шляхціц, які вельмі ганарыцца сваім паходжаннем. Яго жонку завуць Куліна. Ціхон мае запальчывы характар, часта сварыцца і ўжывае выраз «Хрэн табе ў вочы!». Спачатку ён забараняе дачцэ сустракацца з Грышкам, бо пасварыўся з яго бацькам.

4. Што з'яўляецца індыкатарам настрою асэсара, якога чакаюць у ваколіцы О…?

Індыкатарам настрою асэсара Кручкова з'яўляюцца яго вусы. Калі адзін вус натапыраны ўгору, а другі апушчаны ўніз, гэта азначае, што ён вельмі сярдзіты. Калі ж вусы не натапыраныя, значыць, чыноўнік знаходзіцца ў добрым настроі. Шляхта ўважліва сочыць за яго вусамі, каб зразумець, чаго чакаць ад судовага разбору.

5. Які гасцінчык падрыхтаваў Грышка дзеля станоўчага рашэння спрэчкі паміж яго бацькам і бацькам Марысі?

Грышка прывёз асэсару двух зайцоў, тры пары цецерукоў і кадобчык мёду. Ён зрабіў гэта, каб задобрыць чыноўніка і папрасіць дапамагчы памірыць бацькоў. Кручкоў прыняў падарункі і паабяцаў прыехаць разбіраць справу. Грышка спадзяваўся, што пасля прымірэння бацькі дазволяць яму ажаніцца з Марысяй.

6. Колькі год Марысі?

Марысі ідзе семнаццаты год. У творы яна сама гаворыць, што на Спаса ёй споўніцца семнаццаць гадоў. Такім чынам, на момант дзеяння ёй яшчэ шаснаццаць, але хутка будзе сямнаццаць. Нягледзячы на малады ўзрост, дзяўчына ўпэўнена ў сваіх пачуццях да Грышкі і хоча выйсці за яго замуж.

7. «Заўваж толькі — у яго і рукі даўжэй, як у другіх людзей. Ты ведаеш яго прыпавесць: чырвонае — белае ўсё перадзелае». Пра каго так гаворыць Куторга?

Харытон Куторга гаворыць так пра асэсара Кручкова. Выраз пра доўгія рукі азначае яго прагнасць і схільнасць да хабарніцтва. Кручкоў выкарыстоўвае службовае становішча, каб атрымліваць ад шляхты грошы і падарункі. Куторга папярэджвае Ціхона, што чыноўнік можа абабраць яго да апошняй капейкі. Так аўтар высмейвае несправядлівасць і карумпаванасць судовай сістэмы.

8. Чаго просіць Куторга за дапамогу Пратасавіцкаму ў вырашэнні яго спрэчкі з Іванам Цюхаем-Ліпскім?

Куторга просіць аддаць яму Марысю за жонку. Ён прапануе Ціхону дапамогу ў судзе і абяцае выступіць сведкам на яго карысць, нават калі давядзецца схлусіць. Бацькі Марысі згаджаюцца, бо хочуць пазбегнуць пакарання. Аднак сама Марыся не жадае выходзіць за старога Куторгу, бо кахае маладога Грышку.

9. За што Кручкоў адпраўляе Куторгу пад следства?

Кручкоў адпраўляе Куторгу пад следства за намер даць ілжывыя сведчанні ў судзе. Куторга прызнаецца Марысі, што гатовы схлусіць дзеля яе рукі. Акрамя таго, ён выхваляецца, што зможа перахітрыць самога асэсара. Кручкоў выпадкова падслухоўвае гэтую размову і абвінавачвае яго ў намеры лжэсведчыць. Ён загадвае ізаляваць Куторгу, каб той не мог ні з кім дамовіцца.

10. Чаму шляхта прыходзіла на суд і следства не з пустымі рукамі? Што неслі з сабою?

Шляхта прыходзіла на суд з падарункамі, таму што імкнулася задобрыць чыноўніка Кручкова і атрымаць спрыяльнае судовае рашэнне. Людзі баяліся вялікіх штрафаў і цялесных пакаранняў, таму спадзяваліся вырашыць свае праблемы з дапамогай хабару.

Шляхціцы прыносілі з сабой курэй, кадобчыкі мёду, сушаную рыбу, сушаныя баравікі і ўюноў. Іван Цюхай-Ліпскі, напрыклад, прынёс мёд, рыбу і дзесяць вянкоў сушаных баравікоў, а яго сын — капу ражынкаў-уюноў. Акрамя прадуктаў, Кручкову давалі грошы.

Падарункі і хабарніцтва паказваюць, што судовая ўлада ў творы дзейнічае не столькі паводле закона, колькі дзеля асабістай выгады. Праз гэтыя эпізоды Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч высмейвае прагнасць чыноўнікаў, іх злоўжыванні ўладай і безабароннасць простых людзей перад несправядлівым судом.