Инерцияның зиянын болдырмайтын жолдары.

Инерцияның зиянын болдырмайтын жолдары

Инерция – дененің сыртқы күш әсері болмаған жағдайда өзінің тыныштық күйін немесе бірқалыпты түзу сызықты қозғалысын сақтауға тырысатын қасиеті. Инерция физикадағы маңызды құбылыстардың бірі болғанымен, кейбір жағдайларда адам өміріне және қоршаған ортаға зиян келтіруі мүмкін. Мысалы, көлік кенет тоқтағанда жолаушылардың алға қарай ұмтылуы немесе көлік күрт қозғалғанда адамның артқа қарай шалқаюы – инерцияның әсері.

Инерцияның зиянды әсерлерін болдырмау немесе азайту үшін төмендегі қауіпсіздік шараларын сақтау қажет.

1. Көлікте қауіпсіздік белдігін тағу. Автокөлік кенет тоқтаған кезде адамның денесі инерция әсерінен алға қарай қозғалысын жалғастырады. Қауіпсіздік белдігі адамның алға қарай ұшып кетуіне жол бермей, жарақат алу қаупін азайтады.

2. Көлікті бірқалыпты жүргізу. Жүргізушілер көлікті орнынан баяу қозғап, біртіндеп тоқтатуы керек. Кенет тежеу немесе күрт жылдамдықты арттыру жолаушыларға қауіпті болуы мүмкін.

3. Қоғамдық көлікте тұтқадан ұстау. Автобус немесе басқа қоғамдық көлік кенет қозғалғанда не тоқтағанда, жолаушылар инерция әсерінен тепе-теңдігін жоғалтуы мүмкін. Сондықтан тұтқадан ұстап тұру қажет.

4. Қауіпсіздік жастықтарын пайдалану. Автокөліктегі қауіпсіздік жастықтары апат кезінде адамның басы мен кеудесінің қатты соғылуын азайтып, жарақаттанудан қорғайды.

5. Жүк тасымалдау кезінде жүкті бекіту. Көлік кенет тоқтағанда немесе бұрылғанда, дұрыс бекітілмеген жүктер қозғалып, адамдарға зиян келтіруі мүмкін. Сондықтан жүктерді арнайы белдіктермен немесе бекіткіштермен мықтап бекіту керек.

6. Спортпен айналысқанда қауіпсіздік ережелерін сақтау. Жүгіру, велосипед тебу, коньки тебу сияқты спорт түрлерінде адам қозғалысын бірден тоқтата алмайды. Сондықтан қорғаныш құралдарын пайдаланып, қозғалысты біртіндеп баяулату қажет.

7. Өндірістік құрылғыларда қауіпсіздік жүйелерін қолдану. Зауыттар мен фабрикаларда айналып тұрған механизмдер инерция әсерінен бірден тоқтамауы мүмкін. Сондықтан арнайы тежегіштер, қорғаныш қаптамалары және автоматты тоқтату жүйелері орнатылуы керек.

8. Ауыр заттарды абайлап көтеру және жылжыту. Ауыр денелерді қозғалысқа келтіру немесе тоқтату үшін көбірек күш қажет. Сондықтан ауыр заттарды кенет итермей, бірқалыпты қозғалту керек.

Қорытынды:

Инерция – табиғаттың ажырамас физикалық құбылысы, оны толығымен жою мүмкін емес. Бірақ оның зиянды әсерлерін қауіпсіздік ережелерін сақтау, қорғаныш құралдарын пайдалану, көлік пен механизмдерді дұрыс басқару арқылы азайтуға болады. Әр адам күнделікті өмірде сақтық шараларын орындаса, инерциядан туындайтын түрлі жарақаттар мен жазатайым оқиғалардың алдын алуға болады.